Deyimlerde Kandırmak Kavramı

Özet

Türkçe, anlatımı güç durum ve olayları somutlaştırmalardan yararlanarak ayrıntılı ve kolay anlaşılır bir biçimde ifade eder. Soyut kavramların kolay algılanması amacıyla yapılan somutlaştırmalar, deyimlerde yaygın olarak karşımıza çıkar.

Deyim, gerçek anlamından sıyrılmış en az iki sözcükten oluşan, herhangi bir durumu ya da kavramı daha kolay, incelikli, etkili ve güçlü bir biçimde anlatma gereksiniminden doğan kalıplaşmış söz grubudur.

Ömer Asım Aksoy’un Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü II- Deyimler Sözlüğü adlı eserinden kandırmak kavramını somutlaştıran deyimler taranmış ve karşılıkları da bu eserden alınmıştır.

Kandırmak fiilinin inandırmak, ikna etmek ve aldatmak anlamlarından hareketle deyimlerde kandırmak kavramının nasıl somutlaştırıldığı ve bu kavramın anlambirimcik demeti (sememe) belirlenmeye çalışılmıştır.

Deyimler daha çok eserlerden tespit edilmiş ve biçimsel olarak incelenmiştir. Ancak deyimler üzerine yapılan semantik çalışmalar sınırlıdır. Bu tip çalışmaların, deyimlerin öğretilmesi ve doğru kullanılması konusunda katkı sunacağı düşüncesindeyiz.